Bij overnames van ondernemingen zijn er twee verschillende manieren waarop de transactie kan worden gestructureerd, namelijk een aandelenoverdracht of een activa/passiva-transactie. Hoewel beide structuren tot hetzelfde (financiële) doel kunnen leiden verschillen ze inhoudelijk sterk van elkaar.
Aandelentransactie
Bij een aandelentransactie koopt de koper een aandelenbelang in de onderneming van de verkopende aandeelhouder(s). Hierdoor verandert de eigendom van de vennootschap, maar blijft de vennootschap zelf intact. Een aandelenoverdracht is enkel mogelijk bij rechtsvormen die aandelen bevatten. Bij een eenmanszaak en een VOF is een aandelenoverdracht dus niet mogelijk. Merk op dat een aandelentransactie altijd plaatsvindt met tussenkomst van een notaris.
Voordelen van een aandelentransactie zijn:
- Eenvoudigere overdracht: De activa/bezittingen, contracten, vergunningen en schulden blijven binnen de vennootschap. Enkel de aandelen worden verkocht. Daarnaast blijft de juridische entiteit van de onderneming bestaan.
- Effectieve datum: Bij een aandelentransactie is het mogelijk om met terugwerkende kracht een overname te doen. Hierbij kan de effectieve datum bijvoorbeeld 1 januari zijn, waardoor er kan worden afgerekend over door de account opgestelde (en gecontroleerde) cijfers.
- Fiscaal voordeel voor Verkoper: In de meeste gevallen is een aandelentransactie fiscaal gunstiger voor de Verkoper. Dit is echter ook sterk afhankelijk van onder andere de juridische structuur vóór de transactie en het verleden. Daarom is het van belang om altijd fiscaal advies in te winnen voordat een transactie plaatsvindt. Daarnaast is in veel gevallen, afhankelijk van de juridische structuur, geen overdrachtsbelasting verschuldigd indien er onroerend goed onderdeel is van de transactie.
Nadelen van een aandelentransactie zijn:
- Due Diligence cruciaal: Aangezien Koper bij een aandelentransactie ook alle verplichtingen van de vennootschap overneemt, is een grondige controle vereist om eventuele risico’s in te kunnen schatten.
- Volledige overname: Met uitzondering van enkele specifieke aandelentransactie-structuren zoals een splitsing, blijft bij een aandelenoverdracht de vennootschap intact, waardoor het in beginsel niet mogelijk is om enkel een deel van de activiteiten, personeel of activa over te nemen.
Activatransactie
Bij een activatransactie koopt de koper specifieke activa en/of passiva van de onderneming, zoals machines, voorraad, contracten of intellectueel eigendom. De vennootschap zelf blijft in handen van de eigenaar. Bij een activatransactie is dus de vennootschap zelf de Verkoper en niet de aandeelhouder van de vennootschap zoals bij een aandelentransactie het geval is.
Indien bij een activatransactie de overgedragen activa zodanig zijn dat de economische eenheid wordt voorgezet, is er sprake van “overgang van onderneming”. In dit geval zal het personeel met gelijkblijvende arbeidsvoorwaarden van rechtswege mee overgaan naar de overnemende partij. Dit is over het algemeen het geval wanneer de activiteiten (kunnen) worden voorgezet met de overgenomen activa (en het klantenbestand).
Voordelen van een activatransactie zijn:
- Selectieve aankoop: Alleen de gewenste onderdelen worden overgenomen; ongewenste verplichtingen blijven achter.
- Lager risico: Minder kans op verborgen gebreken of aansprakelijkheden, omdat wordt vastgelegd wat er wel (en niet) wordt overgedragen. Een bijkomstig voordeel is dat hierdoor een Due Diligence onderzoek minder intensief is dan bij een aandelentransactie.
- Fiscaal voordeel voor Koper: Overgenomen activa en/of goodwill kunnen in veel gevallen worden afgeschreven.
Nadelen van een activatransactie zijn:
- Complexere overdracht: Ieder component moet apart worden overgedragen, waaronder het personeel (via overgang van onderneming), contracten en vergunningen. In sommige gevallen is bij overname van contracten de medewerking van derden benodigd.
In het volgende artikel gaan we in op de totstandkoming van de koopprijs bij zowel aandelen- als activatransacties. Hierbij komen onderwerpen als het Locked Box, Closing accounts en activawaardering naar voren.
Wil je weten welke vorm het beste bij jouw traject past? Neem gerust contact met ons op.
