Om anderen leiding te kunnen geven moet je eerst leiding aan jezelf kunnen geven

Leidinggeven leer je niet op school. Natuurlijk zijn er talloze trainingen en opleidingen waar je inzichten opdoet en vaardigheden leert die je helpen om leiding te geven. Maar in de praktijk blijkt dat kennis van de inhoud vaak niet volstaat in situaties waarin emotie en interpersoonlijke vaardigheden bepalend zijn voor het resultaat. Sterker nog, juist het (onbewust) inzetten van inhoud als fundament onder je argumentatie, vermindert de impact van je communicatie. Dit komt omdat in de meeste gesprekken emoties het verloop van het gesprek bepalen maar de gevoelens die ten grondslag liggen aan deze emoties niet worden besproken.

Charismatisch leiderschap

Als we denken aan leiderschap, denken we aan iemand die leiding geeft aan anderen. In het verleden was een leider iemand die de macht en het gezag heeft om anderen opdrachten te geven. Vandaag de dag worden nog altijd kenmerken als ‘charismatisch’ en ‘heroïsch’ gebruikt om succesvolle leidinggevenden te beschrijven. Maar is het hebben van deze eigenschappen voldoende om aan de verwachtingen van werknemers te voldoen?

Leiderschap begint met leiding geven aan jezelf

Een belangrijk aspect van modern leiderschap is de ontwikkeling van zelfsturing (persoonlijk leiderschap). Dit perspectief introduceert een nieuwe maatstaf voor de kwaliteit van een leider; het vermogen om de bijdragen van andere personen te maximaliseren door stimulering van persoonlijk leiderschap in plaats van het inzetten van personen in je eigen plan. Alvorens je anderen op deze manier leiding kunt geven is het noodzakelijk leiding te kunnen geven aan jezelf. Dit is onmogelijk zonder een goed inzicht in wie je zelf bent.

Slechts in beperkte mate zelfbewust

Uit onderzoek van Tasha Eurich voor Harvard Business Review (01-2018) blijkt dat slechts 10 tot 15 procent van de mensen zelfbewust is, en dat echt zelfbewustzijn interne- en externe aspecten heeft. Intern zelfbewustzijn is wat we meestal aanduiden als introspectie, het proces van begrijpen van onze voorkeuren, motivaties en gedragingen. Extern zelfbewustzijn is begrijpen hoe we worden waargenomen en welke impact we hebben op anderen. Beide zijn nodig om de voordelen van zelfbewustzijn te maximaliseren. Zonder zelfbewustzijn, voortdurende introspectie en sociaal inzicht missen we belangrijke persoonlijke verbetermogelijkheden en zijn we beperkt in ons vermogen effectief leiding te geven.

Persoonlijk leiderschap als ontwikkelpunt voor leidinggevenden

Persoonlijk leiderschap zou de basis moeten vormen van elk initiatief voor leiderschaps-ontwikkeling. Het is simpelweg onmogelijk om de behoeften en perspectieven van medewerkers te begrijpen als je jezelf niet eerst begrijpt. Een leidinggevende moet zich bewust zijn van zijn of haar gedrag en de perceptie hiervan door anderen. Daarom wordt in veel leiderschapsontwikkelingprogramma’s 360 graden feedback en coaching ingezet om feedback over de effecten van het gedrag van een leidinggevende te verzamelen. Over waarom het zelfinzicht van leidinggevenden slecht is ontwikkeld heb ik eerder een artikelgeschreven.

Over Klaas-Jan Klatten

Klaas-Jan schrijft over onderwerpen die hij in zijn werkzaamheden als (organisatie)coach en (interim) verandermanager in organisaties tegenkomt. Hij heeft veel ervaring met het adviseren en begeleiden van organisaties in veranderings- en ontwikkeltrajecten en helpt managementteams en leidinggevenden effectiever te functioneren. Klaas-Jan is bedrijfskundig opgeleid (MBA), en studeerde psychologie (Master of Science), waardoor hij in staat is om bij veranderings- en ontwikkelprocessen aandacht voor resultaat, (wat moet er gerealiseerd worden), te combineren met verstand van veranderingsprocessen, (hoe kunnen we dit bereiken). Klaas-Jan werkt vanuit Inter Actus en The Change Corporation; meer informatie kun je lezen op de website van The Change Corporation, meer over zijn visie kun je lezen op de Inter Actus website. Wil je weten wat Klaas-Jan voor jou of jouw organisatie kan betekenen? Neem dan contact met hem op via Inter Actus (0416 – 688 722).